De afgelopen jaren onderzocht ik de emotionele impact van grote veranderingen op kinderen.
Vanuit ruim tien jaar praktijkervaring als trauma- en gedragstherapeut én een tweejarig praktijkonderzoek rondom emigratie, verhuizing, verlies en ontworteling, werden terugkerende patronen zichtbaar in gedrag, stressreacties en emotionele belasting bij kinderen.
Binnen het onderzoek werd zichtbaar dat veel kinderen spanning niet direct laten zien.
- Sommige kinderen worden boos.
- Andere trekken zich terug.
- Sommige gaan controleren.
- Andere passen zich zó sterk aan, dat hun spanning nauwelijks zichtbaar wordt voor de omgeving.
Een van de opvallendste bevindingen uit het onderzoek:
Twee op de drie kinderen boven de zeven jaar ontwikkelen signalen van emotionele spanning, gedragsverandering of vastlopen na een grote verhuizing of emigratie.
Bij kinderen tussen vier en zes jaar werd dit zichtbaar bij één op de drie kinderen.
Het onderzoek richt zich onder andere op:
- vertraagde stressreacties;
- aangepast gedrag;
- verborgen spanning;
- loyaliteit richting ouders;
- identiteitsverlies;
- lichamelijke signalen van stress;
- en emotionele belasting tijdens grote veranderingen.
Daarnaast onderzoekt het praktijkonderzoek waarom spanning bij kinderen regelmatig verborgen blijft achter:
- zichtbaar functioneren;
- perfectionisme;
- sociaal aanpassen;
- of ogenschijnlijk rustig gedrag.
De onderzoeksbevindingen vormden de basis voor De Heldenreis Methode: een methodische benadering waarin gedrag niet los wordt gezien van verlies, veiligheid, loyaliteit en emotionele belasting.
Voor wie is dit onderzoek relevant?
Dit praktijkonderzoek is relevant voor:
- ouders;
- scholen;
- hulpverleners;
- pedagogen;
- coaches;
- emigratiebegeleiders;
- en professionals die werken met kinderen tijdens grote veranderingen.
Over de onderzoeker
Francis is auteur van zes boeken en werkte ruim tien jaar als trauma- en gedragstherapeut binnen de gemeente Zaanstad. Kinderen en gezinnen werden doorverwezen via huisartsen, jeugdteams en jeugdbescherming.
Na emigratie ontstond een specifieke onderzoeksfocus op de impact van grote veranderingen op kinderen, waaronder emigratie, verhuizing, verlies en ontworteling.
Vanuit deze onderzoeksbevindingen ontwikkelde zij De Heldenreis Methode.

De impact van grote verandering op kinderen
maart 2026
In dit praktijkonderzoek onderzoekt Francis Bak-van Leeuwen de emotionele impact van grote verandering op kinderen, waaronder emigratie, verhuizing, verlies en ontworteling.
Klik op de afbeelding om het praktijkonderzoek als PDF te downloaden.
Lees je liever op een e-reader of tablet? Download hier de ePub-versie van het onderzoek.
© 2026 De Heldenreis. Alle rechten voorbehouden